การนับอายุของชั้นหิน

เวลาที่เราดูสารคดีโลกดึกดำบรรพ์อะไรทำนองนั้น เขาก็มักจะพูดถึงการตรวจสอบอายุของกระดูกโบราณ หรือชั้นหินโบราณให้ได้ยินบ่อย ๆ เคยสงสัยมั้ยว่าเค้าตรวจสอบอายุของชั้นหินกันยังไง?

เราสามารถนับอายุของชั้นหินและระบุปีที่แน่นอนของมันได้ไม่ยากนัก โดยการนับชั้นตะกอนที่ทับถมกัน ตะกอนที่ทับถมกันเป็นเวลายาวนานจะมีการแยกชั้นอย่างละเอียดชัดเจนจนเราสามารถนับแยกปีได้ เรียกว่า การนับชั้นบ่งปี (varve) หลักการคล้าย ๆ กับการนับวงปีของต้นไม้

varve คำนี้ มีรากศัพท์มาจากภาษาสวีเดน ซึ่งเดิมเอาไว้ใช้บรรยายเฉพาะชั้นตะกอนที่ทับถมในทะเลสาบยุคน้ำแข็ง แต่ปัจจุบันได้ขยายความหมายครอบคลุมถึงชั้นตะกอนอะไรก็ตามที่มีรูปแบบให้แยกแยะเป็นปี ๆ ได้

ลักษณะของชั้นบ่งปีตามตำราจะประกอบด้วย ชั้นของทรายและโคลนละเอียดเรียงเป็นแถบสีจางและเข้มสลับกันไป โดยแถบสีจางและสีเข้มที่อยู่ติดกันหนึ่งคู่จะเป็นเครื่องบ่งชี้ถึงระยะเวลาที่ผ่านไป 1 ปี

สีที่ต่างกันเป็นผลมาจากชนิดของตะกอนที่ทับถมตามฤดูกาล ตะกอนที่หยาบกว่าและสีอ่อนกว่าจะทับถมในช่วงฤดูร้อนโดยถูกพัดพามากับน้ำแข็งที่ละลายลงทะเลสาบ ขณะที่ตะกอนที่ละเอียดกว่าและสีเข้มกว่าจะทับถมในช่วงฤดูหนาว ซึ่งผิวหน้าของทะเลสาบถูกปกคลุมด้วยน้ำแข็ง ทำให้เกิดขึ้นตะกอนบาง ๆ ซึ่งวางทับอยู่บน “ขั้นฤดูร้อน” อีกที

ทั้งนี้การศึกษาชั้นบ่งปีในแต่ละพื้นที่ขึ้นอยู่กับสภาพภูมิอากาศและภูมิประเทศในแต่ละพื้นที่ด้วย แต่ไม่ว่าชั้นหินในที่ใด ๆ ก็มีการแยกชั้นบ่งปีด้วยกันทั้งนั้น ขึ้นอยู่กับว่าจะชัดเจนเพียงพอที่จะนับได้หรือไม่

ที่ผ่านมา นักธรณีวิทยาใช้ประโยชน์จากชั้นบ่งปีในการระบุลำดับเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในอดีตได้อย่างละเอียดแม่นยำ เช่น เราสามารถบอกได้ว่าเกิดภูเขาไฟระเบิดขึ้นเมื่อไร และจบลงเมื่อไร นอกจากนี้การศึกษาละอองเกศรที่ปะปนอยู่ในแต่ละชั้นตะกอน ยังสามารถบอกได้ด้วยว่า แต่ละปีมีการเปลี่ยนแปลงของพันธุ์พืชอย่างไรบ้าง ซึ่งก็เป็นข้อมูลสำคัญที่บ่งชี้ถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในอดีตที่ผ่านมาด้วย

Science Illustrated Feb 2012

comments

You can leave a response, or trackback from your own site.

ถ้าไม่อยากเปิดเผยตัวตน เม้นท์ตรงนี้ก็ได้จ้า