ความทรงจำเท็จ

เมื่อสมองสามารถสร้างความทรงจำเท็จได้
 
 
คุณมั่นใจแค่ไหนว่าความทรงจำในวัยเด็ก หรือแม้แต่ความทรงจำบางช่วงบางตอนของคุณนั้นคือความจริงทั้งหมด เคยหรือไม่ที่บางครั้งคุณไม่สามารถแยกแยะได้ว่าความทรงจำหรือภาพเหตุการณ์บางอย่างที่อยู่ในหัวของคุณนั้น เป็นเรื่องที่เคยเกิดขึ้นจริงหรือเป็นเรื่องที่เคยเห็นในความฝันกันแน่…
 
ดูเหมือนทุกคนจะมีความสับสนในลักษณะดังกล่าว ซึ่งนั่นก็ไม่ใช่เรื่องน่าแปลก เพราะสมองของเรานั้นสามารถปรับเปลี่ยนและสร้างความทรงจำเท็จได้ แม้บางครั้งเราจะไม่ได้ตั้งใจก็ตาม
 
 
ทุกครั้งที่มนุษย์ทำอะไรสักอย่าง เราจะทำไปตามความทรงจำที่เราเคยมีประสบการณ์มาก่อน แต่งานวิจัยหลาย ๆ ชิ้นในปี ค.ศ.2010 ชี้ให้เห็นว่า เราไม่อาจเชื่อสิ่งที่เราจำได้เสมอไป เพราะบางครั้งความทรงจำก็หลอกเราได้เหมือนกัน
 
งานสำรวจชิ้นหนึ่งในอังกฤษพบว่า นักเรียนจำนวน 320 คน จากทั้งหมด 1,600 คน เชื่อว่าตนเองได้เคยผ่านเหตุการณ์บางอย่างเมื่อสมัยยังเด็ก ทั้งที่เหตุการณ์นั้น ๆ ไม่เคยเกิดขึ้นจริงมาก่อนเลย เช่น จำได้ว่าเคยเห็นไดโนเสาร์ เป็นต้น
 
 
ด้วยเหตุนี้นักจิตวิทยาชาวออสเตรเลีย ชื่อ เฮเลน แพทเทอสัน ได้ทำการทดลองอีกชิ้นหนึ่งที่ชี้ให้เห็นว่าหลักฐานพยานบุคคลเอง อาจเป็นปัญหาในกระบวนการทางกฎหมายได้ โดยแพทเทอสันมีกลุ่มทดลองสองกลุ่ม แล้วให้แต่ละกลุ่มดูภาพยนต์สั้นที่ต่างกัน 2 แบบ โดยทั้งสองกลุ่มจะถูกให้ข้อมูลว่าดูหนังเรื่องเดียวกัน หลังจากนั้นแต่ละคนในแต่ละกลุ่มจะได้คุยกับคนอีกกลุ่มหนึ่งเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูล
 
เมื่อทั้งสองกลุ่มอธิบายรายละเอียดบางตอนให้แก่กันและกันฟัง พบว่าคนที่ดูภาพยนต์อีกเรื่องหนึ่งที่มีรายละเอียดต่างกัน จะนำเอาสิ่งที่ได้ยินคนอื่นเล่าไปประกอบเรื่องราวของตนเอง โดยเก็บไว้เป็นความทรงจำเท็จในสมองอย่างไม่รู้ตัว แล้วหลังจากนั้นไม่นานก็กลายเป็นว่า ไม่มีใครสามารถแยกแยะได้ระหว่างสิ่งที่พวกเขาได้เห็นกับสิ่งที่ได้ฟังมา ซึ่งความทรงจำเท็จนี้เรียกว่าเป็นความทรงจำร่วม (collective memory) นั่นเอง
 
แอดมิน

comments

You can leave a response, or trackback from your own site.

ถ้าไม่อยากเปิดเผยตัวตน เม้นท์ตรงนี้ก็ได้จ้า