ตุ๊กตาสาปแช่งแห่งวูดู

เมื่อคิดถึงลัทธิวูดู ทุกคนก็จะคิดถึงตุ๊กตาที่ใช้สาปแช่ง ที่มีเข็มเอาไว้ทิ่ม ทำร้ายผู้ที่ถูกทำคุณไสย จนเหมือนกับตุ๊กตานั่นเป็นสัญลักษณ์ของวูดูไปแล้ว แต่เชื่อหรือไม่ว่า ความจริงคือ ในลัทธิวูดูไม่มีประเพณีการใช้เข็มทิ่มตุ๊กตาเพื่อสาปแช่งทำร้ายคนเลย…

การทำคุณไสยของวูดูนั้นซับซ้อนกว่านั้นมาก และมีต้นกำเนิดในแอฟริกาตะวันตก ก่อนที่จะแพร่ออกไปยังแถบทะเลแคริบเบียนและอเมริกา

การเยียวยารักษาโรคเป็นหัวใจสำคัญของพิธีกรรมส่วนใหญ่ในลัทธิวูดู สิ่งที่ใกล้เคียงกับตุ๊กตาวูดูมากที่สุดคือ รูปสลักไม้ที่เรียกกันว่า โบเชโอ ซึ่งแปลตามตัวอักษรได้ว่า “รูปสลักทรงพลัง” ซึ่งมีรอยหมุดเล็ก ๆ อยู่ตามตัว กิ่งไม้จะถูกเสียบเข้าไปในรูที่มีขนาดพอเหมาะ แล้วนำไปใช้เป็นเครื่องนำทางไปหาพลังที่มีอำนาจเยียวยารักษาโรค

ตำนานอันโด่งดังของตุ๊กตาวูดูมีต้นกำเนิดมาจากรูปสลักยุโรปที่เรียกว่า poppet ซึ่งมีรากศัพท์มาจากคำว่า pupa ในภาษาละตินหมายถึง “ตุ๊กตา” ดั้งเดิมใช้ในพิธีกรรมของแม่มด มันทำมาจากดินเหนียว ขี้ผึ้ง ใยฝ้าย ข้าวโพด และผลไม้ มันกลายเป็นสัญญลักษณ์แทนชีวิตของตัวคน สิ่งใดก็ตามที่เกิดขึ้นกับตุ๊กตา สิ่งนั้นจะเกิดขึ้นกับคนนั้นด้วย

กษัตริย์เจมส์ที่ 1 ทรงกล่าวถึงตุ๊กตาพวกนี้ในหนังสือ Demonology (1603) ของพระองค์ว่า “สำหรับบางคนในช่วงเวลานี้ เขา(ปีศาจ)ได้สอนวิธีสร้างหุ่นขึ้นมาจากขี้ผึ้งหรือดินเหนียว เมื่อย่างหุ่นเหล่านี้ซึ่งเป็นของคนเหล่านั้นแล้ว ผู้ที่มีชื่ออยู่บนหุ่นจะค่อย ๆ สูญสลายหรือแห้งเหี่ยวไปด้วยความเจ็บป่วย”

บรรดาผู้อพยพไปตั้งรกรากในดินแดนอาณานิคมยุคแรกเริ่มและเจ้าของทาสผิวดำนี่เอง ที่ทำให้ลัทธิวูดูมีภาพของการใช้ “มนต์ดำ” ซึ่งเป็นสิ่งต้องห้ามของชาวยุโรป โดยใส่สีตีไข่เรื่องพิธีกรรมกินเนื้อคน ซากศพเดินได้ และการบูชายัญมนุษย์เข้าไปด้วย เพื่อทำให้เรื่องราวของพวกเขาฟังดูน่าสนใจมากขึ้น ผลที่ตามมาก็คือ เรื่องราวเหล่านี้เริ่มแพร่หลายออกไป และกระตุ้นให้คนสร้างหนังในยุคแรก ๆ และนักเขียนนิยายราคาถูกบรรยายภาพลัทธิวูดูให้ดำมืดและน่ากลัวจนกลายเป็นความเชื่อมาจนถึงปัจจุบัน

ที่จริงแนวคิดปักเข็มลงในตัวคนและการเพิ่งจิตให้คน ๆ นั้นทุกข์ทรมาน ไม่น่าจะเป็นเรื่องแปลกแต่อย่างใดสำหรับศาสนาคริสต์ ภาพคนที่ถูกตรึงกางเขนบางภาพน่าสยดสยองจนแทบไม่เหลืออะไรให้จิตนาการต่อได้เลย

อย่างไรก็ตาม ลัทธิวูดูและศาสนาคริสต์ดูเหมือนจะหันมาปรองดองกันได้แล้ว กล่าวคือ ทั้งสองวัฒนธรรมอยู่ร่วมกันอย่างค่อนข้างสงบสุขทีเดียว สามัญชนชาวเฮติคนหนึ่งกล่าวว่า “ชาวเฮติ 80 เปอร์เซ็นต์ เป็นคาทอลิก แต่นับถือลัทธิวูดู 100 เปอร์เซ็นต์”

ลบเหลี่ยมไอน์สไตน์2

comments

You can leave a response, or trackback from your own site.

One Response to “ตุ๊กตาสาปแช่งแห่งวูดู”

  1. I like the helpful information you supply on your articles.

    I’ll bookmark your weblog and test again right
    here frequently. I’m reasonably certain I’ll be told many new stuff
    proper right here! Best of luck for the next!

ถ้าไม่อยากเปิดเผยตัวตน เม้นท์ตรงนี้ก็ได้จ้า