ลีลาการเต้นของผึ้ง

การสื่อสารอันซับซ้อนของผึ้ง

ผึ้งเป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง ที่มีการสื่อสารที่ซับซ้อนที่สุดชนิดหนึ่ง อันที่จริงวิธีการสื่อสารของผึ้งได้รับความสนใจมานานแล้ว ตั้งแต่สมัยนักปรัชญากรีกอย่าง Aristotle แต่เพิ่งจะมีนักสัตววิทยาชาวออสเตรียนามว่า Karl von Frisch มาเริ่มทำการศึกษาภาษาผึ้งอย่างเป็นทางการในปี 1962 นี่เอง
Frisch ค้นพบว่า ผึ้งสำรวจจะสื่อสารบอกตำแหน่งของอาหารกับผึ้งงานโดยการเต้น เขาได้รับรางวัลโนเบลร่วมกับ Lorenz และ Tinbergen จากการนั่งศึกษาเรื่องเกี่ยวกับผึ้งร่วมกัน
การเต้นของผึ้งคงไม่เร้าใจเหมือนการเต้นของคน แต่ออกจะคล้าย ๆ การเดินอย่างมีจังหวะมากกว่า การเต้นของผึ้งมี 3 แบบ แต่ละแบบมีรูปแบบแตกต่างกัน คือ…
การเต้นแบบวงกลม(round dance) จะใช้แสดงถึงพิกัดของแหล่งอาหารที่อยู่ในรัศมีไม่เกิน 10 เมตร ถ้าแหล่งอาหารมีความอุดมสมบูรณ์ ผึ้งสอดแนมจะเต้นรุนแรงและเร็ว ถ้าน้ำหวานมีน้อย ผึ้งจะเต้นช้า ๆ ระหว่างการเต้นก็จะสำรอกน้ำหวานออกมาให้ผึ้งงานได้ชิม เพื่อจะได้ตามหาที่มาของกลิ่นน้ำหวานนั้นต่อไปได้

ส่วนการเต้นเป็นเลข 8 จะใช้แสดงแหล่งอาหารที่อยู่ในรัศมี 10-100 เมตร รายละเอียดขึ้นอยู่กับความเร็วของการเต้น และองศาของเลข 8 ที่ทำมุมกับดวงอาทิตย์ ยิ่งเต้นเร็วแปลว่าแหล่งอาหารอยู่ใกล้ เต้นช้าแปลว่าอยู่ไกล
การเต้นแบบส่ายท้อง(waggle dance) ใช้สื่อสารตำแหน่งของแหล่งอาหารที่อยู่ไกลกว่า 100 เมตร ขึ้นไป โดยผึ้งจะวิ่งซิกแซกเป็นเส้นตรงก่อนแล้ววนซ้ายครึ่งรอบวงกลม จากนั้นจะซิกแซกย้อนกลับมาทางเดิมก่อนจะวนขวาอีกครึ่งรอบวงกลม เป็นอันเสร็จสิ้นการเต้นหนึ่งรอบ

จำนวนรอบและความเร็วในการเต้นจะเป็นตัวกำหนดระยะทางของแหล่งอาหารกับที่ตั้งของรัง ส่วนตำแหน่งการเต้นและองศาของการเต้นที่ทำมุมกับดวงอาทิตย์ จะเป็นตัวบอกทิศทางระหว่างแหล่งอาหารและที่ตั้งของรังนั่นเอง
แอดมิน

comments

You can leave a response, or trackback from your own site.

ถ้าไม่อยากเปิดเผยตัวตน เม้นท์ตรงนี้ก็ได้จ้า