สัญชาตญาณแรกเริ่มของมนุษย์

คนและสัตว์มีความน่ามหัศจรรย์บางอย่างที่อธิบายได้ยากอันเรียกว่า “สัญชาตญาณ” นั่นคือความสามารถในการ รับรู้ กระทำ และตอบสนอง ต่อบางสิ่งบางอย่างโดยไม่ต้องผ่านประสบการณ์ หรือไม่ต้องมีใครสั่งสอนมาก่อน และส่วนมากสัญชาตญาณเหล่านั้นจะเกี่ยวข้องกับการมีชีวิตรอดทั้งสิ้น เราจึงเรียกมันว่า “การตอบสนองอัตโนมัติ(Reflex) ที่ช่วยให้รอดชีวิต”

ต่อไปนี้คือการตอบสนองอัตโนมัติของคนเราตอนแรกเกิด

ทารกกำเนิดขึ้นมาพร้อมกับรีเฟล็กซ์หลายแบบ บางรายสามารถตอบสนองได้อย่างเหมาะสมโดยที่ไม่ต้องเรียนรู้ด้วยซ้ำ เช่น…

1. การดูดนม

ทารกแรกเกิดเริ่มดูดได้แบบอัตโนมัติโดยไม่สนใจว่าจะเป็นหัวนม นิ้วมือ หรืออะไรก็ตามที่ส่งเข้าปาก การตอบสนองด้วยได้ดูดได้ทำให้ทารกสามารถดื่มนมจากเต้าหรือจากขวดได้ ทารกจะตอบสนองสิ่งที่ส่งเข้าปากด้วยการดูดเสมอ การตอบสนองนี้จะค่อย ๆ หายไปเมื่ออายุได้ราว 2 เดือน หรือเมื่อทารกเลือกที่จะดูดหรือไม่ดูดได้ด้วยตนเอง

2. การหันหน้าไปยังสิ่งที่มาสัมผัสริมฝีปาก

ทารกจะหันหัวและอ้าปาก เมื่อใดก็ตามที่แก้มถูกสัมผัสเบา ๆ ทำให้ทารกสามารถเสาะหาแหล่งอาหาร หรือสิ่งใดก็ตามที่อาจจะเป็นอาหารรอบ ๆ ตัวได้ แต่การตอบสนองนี้จะหายไปเมื่อมีอายุเข้าสู่เดือนที่ 4

3. การว่ายน้ำ

ทารกแรกเกิดสามารถขยับแขนขาและกลั้นหายใจได้เองเมื่อลงน้ำ กลไกนี้มีไว้เพื่อให้ทารกสามารถเอาตัวรอดได้ด้วยการขยับตัวแบบดั้งเดิมในท่าว่ายน้ำแบบยืดแขนขาออก การตอบสนองนี้จะคงอยู่จนกระทั่งอายุล่วงเข้าสู่เดือนที่ 4-6

4. การคว้าจับด้วยฝ่ามือ

ทารกจะคว้าจับวัตถุต่าง ๆ ที่ยื่นสู่ฝ่ามือ ทำให้โดยปกติแล้วทารกจะสามรถยืดเกาะมารดาเอาไว้ได้เอง แต่การตอบสนองนี้ยากที่จะคาดการณ์ได้ เพราะทารกมักจะปล่อยมือออกอยู่บ่อย ๆ การตอบสนองนี้จะหายไปเมื่ออายุได้ 5-6 เดือน

นอกจากกลไกภายนอกแล้ว มนุษย์ยังมีกลไกการเอาตัวรอดภายในหลาย ๆ อย่างที่สลับซับซ้อนมาก เรามักมองว่าสัตว์มีสัญชาตญาณการเอาตัวรอดที่น่าทึ่งกว่า เพราะมันไม่มีใครสั่งสอนก็สามารถดำรงชีวิตได้อย่างสบาย ๆ

แต่อันที่จริงมนุษย์เองก็มีสัญชาตญาณในการดำรงชีวิตที่ดีไม่แพ้กัน เราสามารถรับรู้บางอย่างได้ด้วยสัญชาตญาณเช่นกัน หากแต่มนุษย์เป็นสัตว์ที่มีสมองใหญ่และมักใช้เหตุผลจนเคยชิน ทำให้ความเชื่อมั่นในสัญชาตญาณบางอย่างมีน้อย และค่อย ๆ เลือนหายไป ดังเช่นรีเฟล็กซ์หลายอย่างที่ติดตัวมา และค่อย ๆ หายไปเมื่อเราสามารถ “เลือกเป็น” นั่นเอง…

ALAMY

comments

You can leave a response, or trackback from your own site.

ถ้าไม่อยากเปิดเผยตัวตน เม้นท์ตรงนี้ก็ได้จ้า