หมากรุก…เป็นมากกว่าเกมเสมอ

“หมากรุก” เกมกระดานเก่าแก่ที่ยังคงมีชีวิตอยู่เสมอ ไม่ว่าวงการเกมจะพัฒนาไปแค่ไหนก็ตาม หมากรุกไม่มีวันตายจากไปง่าย ๆ

 

แม้ว่าตอนนี้จะมีเกมกระดานออนไลน์ และมี app หมากรุกให้โหลดมาเล่นเยอะแยะ แต่แอดมินก็ยังคงคิดว่า เสน่ห์ของหมากรุกคือการได้ใช้ตัวหมากจริง ๆ กระดานไม้จริง ๆ เพื่อที่จะได้โขก(กระแทก)ใส่คู่เล่นตัวเป็น ๆ ให้ดัง ปัง! เวลารุกฆาต มันเป็นความสะใจอย่างหนึ่งที่คุ้มค่ากับการวางแผนอย่างแยบยลมาตลอดเกม เพื่อให้คู่ต่อสู้ที่ไม่ทันได้รู้เนื้อรู้ตัว พลาดพลั้งติดกับของเราในที่สุด

 

[หมากรุกแบบไทย] 

แต่ก่อนแอดมินกับพ่อโขกหมากรุกกันแทบทุกวัน เราจะเล่นกันแบบจริงจังเอาเป็นเอาตายมาก และเดิมพันกันด้วยศักดิ์ศรี เล่นกันจนกระดาษพังไปหลายอัน โต๊ะหินอ่อนก็พัง ส่วนตัวหมากรุกนั้นใช้แค่ไม่กี่วันก็เหลือเพียงชิ้นส่วนที่ไม่สมประกอบ จนแม่ค่อนขอดว่า ถ้าจะเล่นกันรุนแรงแบบนี้สั่งทำเป็นเหล็กไปเลยดีกว่ามั้ย เพราะว่ามันเปลือง

สมัยนั้นละแวกบ้านยังมีคนรุ่นเก่าอยู่เยอะ ตกเย็นเขาก็เล่นหมากรุกกัน เป็นหมากรุกไทย เอาขนมและของกินมาแบ่งกันเป็บกับแกล้มหมากรุก (เป็นบรรกาศที่สงบและน่าระลึกถึงมาก) แอดมินเป็นคนที่อายุน้อยที่สุดในกลุ่มเพราะยังอยู่แค่ชั้นประถม แต่ก็มั่นใจในฝีมือ(อันกระท่อนกระแท่น)ของตัวเองมาก หมากรุกนี้ไม่ขึ้นอยู่กับอายุและประสบการณ์ แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการรุกรับและแก้เกม ซึ่งแต่ละคนจะมีความถนัดไม่เหมือนกัน มีการใช้อาวุธและมีสไตล์การวางอุบายที่ต่างกัน

บางคนถนัดเดินม้า บางคนถนัดใช้เรือ บางคนก็ชอบโคนคู่ ในขณะที่บางคนหวงเบี้ยยิ่งกว่าเรือซะอีก อย่าคิดว่าได้กินเรือและม้าของเขาจนเกลี้ยงแล้วจะหวังเอาชนะได้ง่าย ๆ เราต้องมองให้ออกว่าสิ่งไหนสำคัญกับเขา และพยายามเข้าหักให้ถูกจุด ไม่เช่นนั้นความสูญเสียของเรา อาจแลกกับสิ่งที่ไม่จำเป็นกับเขาเลย และเราก็จะตกอยู่ในภาวะเสียเปรียบลงเรื่อย ๆ

ส่วนตัวแอดมินนั้นชอบใช้ม้าเป็นพิเศษในเกมรุก เพราะมันสามารถสร้างสถานการณ์ที่เหนือการคาดเดาได้ง่าย และปิดป้องได้ยาก ม้าคู่ของแอดมินถึงกับได้ฉายาว่า “ม้าปีศาจ” ส่วนเกมรับนั้น ยังคงให้ความสำคัญกับเบี้ยและโคน

การเล่นหมากรุก ต้องมีทั้งแผนรุกและแผนรับ และก็มีบ่อยครั้งที่สไตล์การเดินหมากของบางคนนั้น “แพ้ทางกัน” หมายถึงเกมถนัดของฝ่ายหนึ่ง กลายเป็นจุดอ่อนที่ทำให้อีกฝ่ายหนึ่งได้เปรียบเสมอ เกมแบบนี้สนุกมาก เพราะเราจะต้องแก้เกมให้ได้และต้องทำสิ่งที่ต่างออกไป เรียกได้ว่าหมากรุกนั้นเป็นเกมแห่งศาสตร์และศิลป์ และยังต้องใช้จิตวิทยาด้วย

 

เกมหมากรุก ถ้าคนแพ้ หมากก็แพ้ คนที่เล่นเกมกระดานชนะเสมอ คือคนที่คิดว่าตนเองจะชนะกระทั่งตาเดินสุดท้าย แม้จะอยู่ในภาวะเสียเปรียบก็ตาม…

 

[หมากรุกสากล]

 

พอโตขึ้นมาหน่อยแอดมินก็เริ่มหัดเล่นหมากรุกสากล โดยเพื่อนคนหนึ่ง(ที่อายุห่างกันหลายรอบนักษัตร)สอนให้ หมากรุกสากลเป็นอะไรที่น่าตื่นตาตื่นใจและเร้าใจมากสำหรับคนที่เคยสัมผัสแต่หมากรุกไทย

หากจะเทียบกัน หมากรุกไทยคือเกมที่สุขุมนุ่มลึก คล้ายสนามรบที่ชิงชัยกันด้วยไหวพริบและชั้นเชิง ส่วนหมากรุกสากลนั้นเป็นเกมที่รุกรนร้อนแรง ชิงชัยด้วยการตัดสินใจที่เหนือชั้น เด็ดขาด และกล้าได้กล้าเสีย เพราะการแก้เกมภายหลังนั้นยากกว่ามาก เนื่องจากอาวุธแต่ละตัวล้วนทรงอานุภาพและมีผลต่อการได้เปรียบเสียเปรียบค่อนข้างมาก แต่ที่ไม่ต่างกันคือ มันเป็นเกมที่ต้องอาศัยความรอบคอบ การวางแผน และสติ 

 

จะเล่นหมากรุกให้สนุกต้องทำตัวเหมือนแม่ทัพที่กำลังมองลงไปยังสมรภูมิรบ และใส่ความรู้สึกไปว่า ตัวหมากคือทหารอันมีค่าของเรา ทหารแต่ละคนมีความสำคัญในสถานการณ์ที่ต่างกัน บางครั้งเราก็ต้องยอมสละหน่วยทะลวงฟันคนสำคัญเพื่อรักษาป้อมปราการ และรูปขบวนที่กำลังอยู่ในตำแหน่งได้เปรียบ

 

แอดมินชอบหมากรุกไทยมากกว่าหมากรุกสากลนิดหน่อย เพราะรู้สึกว่าเกมมันพลิกได้ตลอดและใช้เวลาในการเล่นได้นานกว่า แต่หมากรุกสากลจะเดินเกมเร็วกว่า และหากเสียเปรียบจะพลิกเกมยากกว่า แต่มันมีเสน่ห์คนละแบบนะ

 

มีคำกล่าวที่ว่า… “สหายหมากรุก ไม่มีอะไรต้องถามมากกว่าชื่อ เพราะทุกอย่างที่จำเป็นต้องรู้เกี่ยวกับตัวเขา ล้วนเขียนไว้แล้วอย่างชัดเจนบนกระดาน”

การเดินหมากสามารถบ่งบอกนิสัยพื้นฐานของคนได้ ผู้เล่นหมากรุกจะเข้าถึงมันโดยธรรมชาติ เช่น…

 

– คนเหลาะแหละ ไม่จริงจัง ชอบขอเปลี่ยนตาเดิน ในขณะที่คนจริง วางแล้ววางเลย ยอมรับมัน และไม่เคยอ้างว่า “พลาด”

 

– คนวู่วาม ไร้เหตุผล ชอบวางอำนาจ มักหาโอกาสรุกไล่ไปเรื่อย ๆ ทั้งที่รู้ว่ารุกไปมันก็ไม่จนเพราะไม่มีแผนรองรับ แต่พอใจแค่ได้รุก คนเช่นนี้เกมรุกก็ขาดประสิทธิภาพ เกมรับก็หละหลวม แสดงจุดอ่อนชัดเจน

 

– คนใจเย็น ใจดี มีเหตุผล จะรุกครั้งเดียว แต่นั่นหมายถึง “จบเกม” อย่างสวยงาม

 

– คนใจร้อน ความมั่นใจสูง มักเปิดม้าก่อนขยับเม็ด คนเช่นนี้มักเล่นเกมรุกได้เร็วและเก่ง เตรียมตั้งรับไว้แน่น ๆ เลย

 

– คนที่ชอบความเพอร์เฟ็กต์ มักเก็บกินหมากจนเกลี้ยงกระดาน แล้วจึงจัดการขุน ชอบทรมานคู่ต่อสู้ (ทั้งที่บางครั้งมันควรจะรุกจนแต้มได้ตั้งนานแล้ว)

 

– เซียนหวงเบี้ย มือใหม่หวงเรือ

 

– คนขาดไหวพริบ เล่นสิบกระดาน ก็จนแต้มด้วยอุบายเดิมทั้งสิบกระดาน น่าเบื่อ ไม่มีการพัฒนา

 

– คนทะนงตนและมีความภูมิใจในตัวเองสูง ชอบล้อมจับขุนที่กลางกระดาน ถ้าทำให้จนกลางกระดานไม่ได้ คนพวกนี้จะมีความรู้สึกว่าแพ้แม้จะชนะก็ตาม

 

– คนฉลาด เจ้าเล่ห์ จะเดินหมากได้แยบคายมาก และคุณจะมองแผนการของเขาไม่ออกจนกว่าข้าศึกจะเข้าประชิดตัว และนั่นก็สายเกินจะแก้เกม (อีกสามตา ตายชัวร์)

 

– คนมองการณ์ไกล เขาชนะคุณตั้งแต่ยังไม่ได้เริ่มเดินแล้ว

 

– คนจิตใจไม่มั่นคง แค่หมากเสียเปรียบอยู่นิดหน่อยก็ยอมแพ้ และขอเริ่มใหม่ ไม่ชอบแก้เกม

 

มารยาทของการเล่นหมากรุก คือ ต้องเล่นให้จบกระดาน เพื่อเป็นการให้เกียรติคู่เล่นทั้งสองฝ่าย เพราะ ฝ่ายได้เปรียบก็จะได้สนุกกับการุกไล่อย่างเต็มที่ ส่วนฝ่ายที่เสียเปรียบก็มีโอกาสได้เรียนรู้และแก้เกม

 

ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ แอดมินก็ไม่ใช่คนที่เล่นเก่งประเภทมั่นใจไม่เคยแพ้ ก็เป็นเพียงผู้เล่นในระดับกลาง ที่มีแค่ความชอบและความสนุกที่ได้เล่น แต่สังเกตว่าช่วงนี้ไม่ค่อยมีใครนั่งเล่นหมากรุกให้เห็นเลย (หรือเล่นแบบออนไลน์กันหมดแล้วก็ไม่รู้) ที่แน่ ๆ เด็กรุ่นใหม่ หาคนที่เล่นเป็นนั้นยากมาก คำว่า “เล่นเป็น” ไม่ได้แค่หมายความว่า รู้วิธีเล่น แต่หมายความถึง รู้วิธีการแก้เกมและเอาชนะด้วยกลยุทธ์ ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าเสียดายมาก เพราะมันเป็นเกมคลาสสิค ที่มีประโยชน์และสร้างมิติทางความคิดได้ดีมาก ๆ

 

สรุปว่า ที่เขียนบทความนี้ขึ้นมา ก็เพราะอยากสนับสนุนให้หลาย ๆ คน ให้ความสำคัญและหันมาอนุรักษ์เกมหมากรุกไทย ใครที่ไม่เคยเล่น ก็ลองหัดเล่นดู โดยเฉพาะคนรุ่นหลัง ๆ บางเวลาอาจจะลองเปลี่ยนแนวจากเกมออนไลน์ปลูกผักปลูกหญ้า มานั่งเล่นหมากรุกดูสักหน่อย แล้วจะพบว่า “หมากรุก” สนุก-ไม่ไร้สาระ

 

แอดมิน

comments

You can leave a response, or trackback from your own site.

3 Responses to “หมากรุก…เป็นมากกว่าเกมเสมอ”

  1. Treize says:

    เล่นยังไงก็เล่นไม่เป็นซะทีแฮะ หมากรุก
    เล่นยังไงก็แพ้ เลยตัดใจทางด้านนี้ไปละ ฮ่าๆๆ

  2. Alz says:

    เคยติดอยู่ช่วงนึงตอน ม.ต้น
    ทำยังไงก็ไม่เคยชนะ แต่ไม่รู้ทำไมถึงไม่ยอมเลิก

    ส่วนตัวแล้ว *me รู้สึกชอบแปลกๆ เวลาที่หมากตัวเองหนีอีกฝ่ายได้
    เดินหนีไปเรื่อยๆ เพราะบุกไม่เป็น
    และรู้สึกยินดีกับอีกฝ่ายที่กินหมากตัวเองได้ (แปลกเนอะ – -“)

  3. ดีมากเลยครับ ยายผมชอบมากเลยครับหมาก
    ถ้าได้พลูกับปูนดีๆ นี่แกตะบันกินทั้งวันเลยครับ

ถ้าไม่อยากเปิดเผยตัวตน เม้นท์ตรงนี้ก็ได้จ้า