หรือว่าชิมแปนซีก็มีอัจฉริยะ?


“นาตาชา(Natasha)” ลิงชิมแปนซี(Chimpanzee) ที่อยู่ในยูกันดามักดูแตกต่างจากลิงชิมแปนซีตัวอื่น ๆ เสมอ เธอเรียนรู้ที่จะหลบหนีออกจากบริเวณกักกัน รู้จักการหลอกล่อยั่วยุผู้ดูแลสัตว์ และยังทำคะแนนจากการทดสอบเกี่ยวกับการสื่อสารได้มากกว่าชิมแปนซีตัวอื่น ๆ จนได้ฉายาว่า “อัจฉริยะ” และจากการศึกษาในเชิงลึกพบว่านาตาชาฉลาดที่สุดในบรรดาชิมแปนซี 106 ตัวที่ได้รับการทดสอบ ทำให้นักวิจัยเริ่มตั้งข้อสันนิษฐานว่า บางทีลิงชิมแปนซีอาจมีอัจฉริยะในหมู่ของพวกมันเหมือนอย่างมนุษย์ก็ได้  

เอสเตอร์ เฮอร์มานน์ นักชีววิทยาจากสถาบันวิจัยมานุษยวิทยาด้านวิวัฒนาการ ในเยอรมนี ยอมรับว่า “นาตาชา ฉลาดและทำอะไร ๆ ได้ดีกว่าชิมแปนซีตัวอื่น ๆ มาก”
ก่อนหน้านี้เฮอร์มานน์และเพื่อนร่วมทีมของเธอได้เคยออกแบบการวิจัยเพื่อเปรียบเทียบความสามารถทางสติปัญญาของสัตว์และเด็กซึ่งเป็นมนุษย์ ระหว่างทำการศึกษา เธอพบความสามารถหลากหลายระดับของลิงชิมแปนซี และสงสัยว่าเราจะสร้างมาตรฐานในการวัดระดับความสามารถและความฉลาดของลิงชิมแปนซี เพื่อใช้ทำนายระดับสติปัญญาของลิงชิมแปนซีแต่ละตัวได้หรือไม่ (เหมือนอย่างที่เราคิดค้นแบบทดสอบ IQ ในมนุษย์ เพื่อทำนายว่ามนุษย์แต่ละคนมีสติปัญญาอยู่ในระดับใด)
ดังนั้นพวกเขาจึงเริ่มทำการทดสอบกับชิมแปนซีกลุ่มตัวอย่างจำนวนหนึ่ง โดยมีโจทย์ในการทดสอบที่หลากหลาย เช่น การให้ลิงเลือกภาชนะแบบปิดอันที่มีอาหารอยู่ข้างใน หลังจากที่ภาชนะนั้นถูกสลับที่กันไปมากับภาชนะที่ว่างเปล่า หรือการให้ลิงใช้ไม้ยาว ๆ เป็นเครื่องมือในการนำอาหารซึ่งอยู่ในที่สูงลงมา เป็นต้น จากนั้นก็นำผลการทดสอบมาวิเคราะห์ดูว่า คะแนนจากการทดสอบอย่างหนึ่ง จะสามารถนำมาทำนายผลคะแนนจากการทดสอบอย่างอื่นของลิงแต่ละตัวได้หรือไม่ (เช่น ถ้าเป็นกรณีของมนุษย์ คนที่แก้ปัญหาอย่างหนึ่งได้ดีก็มีแนวโน้มว่าจะแก้ปัญหาอื่น ๆ ได้ดีด้วยเช่นกัน ความสามารถนี้วัดได้ด้วยแบบทดสอบ IQ)
ผลการวิจัยในลิงชิมแปนซีกลับแตกต่างจากมนุษย์ พวกเขาพบว่าโดยทั่ว ๆ ไปแล้ว ลิงที่สามารถทำคะแนนได้ดีในด้านใดด้านหนึ่ง ไม่ได้หมายความว่ามันจะทำได้ดีในด้านอื่นด้วย เช่น ลิงที่สามารถใช้เครื่องมือได้ดี ไม่ได้หมายความว่ามันจะฉลาดในด้านอื่น ๆ ด้วยเช่นกัน ไม่มีปัจจัยใดสามารถเชื่อมโยงความฉลาดในด้านต่าง ๆ เข้าด้วยกันได้ เราจึงไม่สามารถทำนายความฉลาดของพวกมันได้ด้วยการตัดสินจากความสามารถอย่างใดอย่างหนึ่งของพวกมัน
แต่ที่แน่ ๆ เฮอร์มานน์ยอมรับว่า นาตาชา นั้นเป็นกรณีที่พิเศษจริง ๆ ซึ่งเธอก็ยังไม่แน่ใจว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร แน่นอนว่านาตาชามีผู้ดูแล ซึ่งคอยให้อาหาร ทำความสะอาดกรง พูดคุย และพาออกไปเดินเล่นด้วยกัน แต่นั่นก็เหมือนกับที่ลิงตัวอื่น ๆ ได้รับ ไม่มีอะไรที่พิเศษกว่าแต่อย่างใด บางทีอาจมีเรื่องของแรงจูงใจและแรงกระตุ้นทางอารมณ์เข้ามาเกี่ยวข้อง ทำให้นาตาชาเกิดความอยากเรียนรู้มากกว่าชิมแปนซีตัวอื่น ๆ ซึ่งยังเป็นเรื่องที่ต้องศึกษากันต่อไป 
ในลิงตัวอื่น ๆ ที่ได้รับการทดลอง แสดงให้เห็นชัดเจนว่า ความสามารถในแต่ละด้านของพวกมันนั้นไม่มีความเกี่ยวข้องกับความสามารถในด้านอื่น ๆ หรือหากจะมองอีกมุมหนึ่ง นั่นอาจหมายความว่า ความฉลาดของลิงนั้นแบ่งออกได้หลายประเภทซึ่งไม่จำเป็นต้องมีความเกี่ยวโยงกัน อย่างไรก็ตามการทดลองนี้เป็นจุดสังเกตที่แสดงให้เห็นว่า ความเชื่อเดิม ๆ ของเรานั้นไม่ถูกต้อง บางทีความฉลาดอาจแบ่งได้หลายประเภทมากกว่าที่เราคิด และแยกเป็นอิสระต่อกัน บางทีอัจฉริยะอาจมีหลายด้านกว่าที่เราเคยแบ่งไว้ แม้แต่ในสัตว์อื่น ๆ ด้วย 
เรื่องของนาตาชา และชิมแปนซีที่ได้คะแนนสูงในด้านต่าง ๆ จะยังคงถูกศึกษาและติดตามต่อไป ผลการวิจัยในอนาคตอาจเผยให้เห็นว่าสังคมและพันธุกรรมมีผลกระทบต่อความสามารถของลิงหรือไม่ อย่างไร เฮอร์มานน์ยอมรับว่านาตาชา อาจบังเอิญเกิดมามีความฉลาดในทุก ๆ ด้าน และอาจมีชิมแปนซีตัวอื่น ๆ ที่ทำได้เหมือนกับนาตาชา เพราะยังมีชิมแปนซีอีกมากที่ยังไม่ได้รับการทดสอบ ต้องรอดูกันต่อไป…
แอดมิน
Data by Sarah C.P.Williams, ScienceNOW
 http://www.wired.com/wiredscience/2012/08/chimps-have-geniuses-too

Image: Afrika Force/Flickr

comments

You can leave a response, or trackback from your own site.

ถ้าไม่อยากเปิดเผยตัวตน เม้นท์ตรงนี้ก็ได้จ้า