เรื่องเล็ก ๆ ที่ยิ่งใหญ่ ของ "มดแดง"

ไม่ต้องตกใจ ถ้าหากวันหนึ่ง เกิดมีมนุษย์ต่างดาวมาเยือนโลกจริง ๆ แล้วพวกเขาร้องทักทายว่า “พาพวกเราไปพบมดของพวกเจ้าหน่อยซิ”
มดตัวที่ว่านั้น อาจเป็นนางพญามดสักตัวหนึ่ง ที่มีน้ำหนักพอ ๆ กับเกลือไม่กี่เม็ด แต่เมื่อมันรวมเข้ากับนางพญามดตัวอื่น ๆ และอาณาจักรของพวกมันทั้งโลกแล้ว นักกีฏวิทยาประเมินไว้ว่า มันอาจจะหนักพอ ๆ กับมนุษย์ 7 พันล้านคนที่เบียดเสียดกันอยู่บนโลกในนี้เลยทีเดียว
ยิ่งไปกว่านั้น นางพญามดและวงศ์วานของมัน ยังอยู่ในสังคมขนาดใหญ่ที่สลับซับซ้อน มีการร่วมมือกันทำกิจกรรมต่าง ๆ ตั้งแต่การรบทัพจับศึกแบบมีกลยุทธ์ ไปจนถึงรู้จักทำการเกษตรและเลี้ยงสัตว์ เป็นเวลานานมาแล้วอย่างน้อย 50 ล้านปี
นั่นหมายความว่า หากวันหนึ่งพวกมดละทิ้งนิสัยรักสงบของมัน แล้วหันมาจู่โจมมนุษย์ ก็สามารถทำให้เกิดสงครามโลกได้เหมือนกัน
เรามาดูกิจกรรมที่น่าสนใจของคุณ มด ๆ กันบ้างดีกว่า ว่าพวกเขาเป็นสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ ที่มหัศจรรย์มากแค่ไหน…

นี่คือการสาธิตวิธีการบีบกาวออกจากขวดแบบมด ๆ
มดแดงตัวเต็มวัยในออสเตรเลียตัวนี้คาบตัวอ่อนไว้ระหว่างขากรรไกร
แล้วใช้ใยเหนียว ๆ ที่ตัวอ่อนปล่อยออกมายึดใบไม้เพื่อสร้างรัง
มีสัตว์เพียงไม่กี่ชนิดเท่านั้นที่รู้จักใช้เทคนิคซับซ้อนเช่นนี้ในการสร้างบ้าน

มดแดงเหล่านี้กำลังสร้างรัง
พวกมันต้องดึงใบไม้ให้เข้ามาชิดกันโดยใช้เท้าและขากรรไกร
ลำตัวที่ยาวราว 8 มิลลิเมตร คือข้อได้เปรียบ

ในการสร้างรัง และการขนส่งนั้น
หากระยะห่างมากเกินกว่าที่มดตัวเดียวจะคว้าได้
พวกเขาจะต่อตัวกันเป็นห่วงโซ่

รังของมดแดงสามารถมีขนาดใหญ่โตมาก
อาจมีความกว้าง 30-60 เซนติเมตร หรือมากกว่านั้น
สามารถรองรับน้ำหนักมดงานได้ถึงครึ่งล้านตัว (ซึ่งจะหนักพอ ๆ กับแมวตัวหนึ่งเลยทีเดียว)

นี่คือการอารักขาราชินี…
หากมีผู้บุกรุก มดงานขนาดเล็กซึ่งเป็นมดชนชั้นที่ต้องคอยรับใช้นางพญา
จะกลุ้มรุมกันห่อหุ้มนางพญาเอาไว้ เพื่อปกป้องจากอันตราย
ตลอดอายุไขนานหลายปี นางพญาตัวหนึ่งจะวางไข่ได้หลายสิบล้านฟอง

ภาพด้านบนนี้ คือภาษาที่มดใช้สื่อสารกันในครอบครัว
มดแดงสื่อสารกันโดยอาศัยภาษาท่าทางอันซับซ้อน
ร่วมกับสัญญาณเคมีที่ปล่อยจากต่อมบริเวณก้น อก และขากรรไกรล่าง

ด้วยความว่องไว และอาศัยว่ามีพวกมาก
มดแดงสามารถกลุ้มรุมและคว่ำแมลงป่องรวมทั้งเหยื่อที่มีขนาดใหญ่อื่น ๆ ได้
มดนักล่าเหล่านี้กำลังแบกแมลงป่องกลับบ้าน
และพวกเขาจะฉีกเนื้อแมลงป่องออกเป็นชิ้น ๆ เพื่อเลี้ยงตัวอ่อน
ซึ่งต้องการโปรตีนในการเติบโต

พวกมดก็มีศัตรูเยอะเหมือนกัน!
แมงมุมกระโดดสกุล Cosmophasis แทรกซึมเข้าไปในรังมดแดง
การกินตัวอ่อนมดแดงทำให้แมงมุมแฝงกายเข้าไปในรัง และปล่อยกลิ่นเหมือนมดในรังได้
จากนั้นมันจะกินเหยื่อโดยไม่เป็นที่สังเกตเลย

แมงมุมมดสกุล Myrmarachne เดินเข้ามาหามดแดง
แมงมุมตัวนี้มีรูปร่างคล้ายมด ซึ่งมีรสชาติไม่ถูกปากสัตว์นักล่าบางชนิด
มันจึงชอบแผงตัวอยู่กับพวกมด เพื่อให้ศัตรูของมันผ่านเลยไป

มองเผิน ๆ เหมือนมดแดงเลย แต่ถ้าสังเกตดี ๆ จะเห็นว่ามันมีตั้ง 8 ขา (แป่ว…ตัวปลอม)

ส่วนแมงมุมวงศ์เทอริดิอิดี (theridiid spider) ตัวนี้
เป็นศัตรูของมด มันกำลังจับมดตัวหนึ่งด้วยเส้นใย

มดแดงสามารถฉีกร่างมดไดรเวอร์พันธุ์แอฟริกันที่มีเกราะห่อหุ้มร่างกาย
และมีขนาดใหญ่กว่าพวกมดอย่างน้อย 2 เท่า ได้
ไม่ว่าภัยคุกคามจะเป็นอะไร พวกมดแดงจะร่วมกันเข้าต่อสู้
ทหารหาญตัวแรก ๆ จะปล่อยฟีโรโมนเพื่อเรียกเพื่อนพ้องให้ออกมาร่วมรบ

National Geographic 118

comments

You can leave a response, or trackback from your own site.

ถ้าไม่อยากเปิดเผยตัวตน เม้นท์ตรงนี้ก็ได้จ้า