ใครว่าชีวิต "อมตะ" ไม่มีจริง

เป็นเรื่องน่าขำที่คนเราลงทุนค้นคว้าสารพัดวิธีเพื่อให้มีชีวิตเป็นอมตะ แต่ทำได้แค่สร้างความอ่อนเยาว์หลอกตัวเองได้เล็ก ๆ น้อย ๆ เท่านั้น ในขณะที่สัตว์โบราณชนิดหนึ่งสามารถมีชีวิตอยู่ไป “ตลอดกาล” ในรูปแบบวงจรชีวิตที่มนุษย์ใฝ่หา นั่นคือ เมื่อเข้าสู่ช่วงสุดท้ายของชีวิต ก็ย้อนกลับมาเป็นเด็กอีกครั้ง อยู่อย่างนั้นเรื่อยไป…

บทความนี้เรากำลังจะพูดถึงสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวในโลก(เท่าที่ค้นพบในตอนนี้) ที่มีชีวิตเป็น “อมตะ” ไม่มีวันหมดอายุ ซึ่งมันก็คือ “แมงกะพรุนอมตะ”

แมงกะพรุนสายพันธุ์ Turritopsis nutricula ที่โตเต็มวัยก็ดูเหมือนแมงกะพรุนขนาดเล็กธรรมดา ที่มีลำตัวใสทรงกระดิ่ง กว้างประมาณ 5 มิลลิเมตร ล้อมรอบด้วยหนวดพิษกว่า 80 เส้น ในท้องมีสีแดงสว่าง (ถ้ามองจากมุมบนจะเห็นเป็นรูปกากบาท)

แมงกะพรุนอมตะ ก็เหมือนกับสัตว์ในไฟลัมไนดาเรีย (Cnidaria) ชนิดอื่น ๆ ตรงที่กินสัตว์ือื่นเป็นอาหาร โดยใช้หนวดพิษปล่อยพิษใส่แพลงตอนแล้วพัดเอาพวกมันเข้าปาก (ปากกับทวารหนักคือช่องเดียวกัน) แมงกะพรุนตัวเมียจะออกไข่ผ่านทางช่องนี้ หลังจากตัวผู้ฉีดน้ำเชื้อเข้าใส่ ไข่ที่ผสมแล้วจะร่วงลงไปกองที่พื้นมหาสมุทร จากนั้นแต่ละฟองก็จะลอยไปเกาะอยู่กับหิน แล้วเริ่มเจริญเติบโตเป็นโพลิป(polyp) ที่ดูคล้ายดอกไม้ทะเลจิ๋ว สุดท้ายเข้าโพลิปก็จะแตกหน่อแล้วกลายร่างเป็นแมงกะพรุนตัวจิ๋วโตเต็มวัย และกระบวนการสืบพันธุ์ทั้งหมดก็จะเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง

การสืบพันธุ์ด้วยการแตกหน่อพบได้ในสิ่งมีชีวิตนับพัน ๆ ชนิด (รวมถึงฟองน้ำ ไฮดรา และปลาดาว) และแทบไม่เปลี่ยนแปลงเลยตลอดระยะเวลา 500 ล้านปีที่ผ่านมา แต่สิ่งที่ทำให้แมงกะพรุนอมตะพิเศษเหนือใครก็คือ มันมีวิวัฒนาการจนเกิดทักษะที่ไม่มีสิ่งมีชีวิตชนิดใดเทียบได้เลย ไม่ใช่แค่แมงกะพรุนด้วยกันเท่านั้น แต่ยังรวมถึงสิ่งมีชีวิตทั้งมวลบนโลกใบนี้ด้วย

เมื่อแมงกะพรุนอมตะโตเต็มวัยสืบพันธุ์เสร็จแล้ว พวกมันจะไม่ตาย แต่จะเปลี่ยนตัวเองกลับไปเป็นโพลิปอีกครั้ง หนวดของมันจะหดกลับ ร่างกายจะหดตัว และจมลงสู่พื้นมหาสมุทรเพื่อเริ่มต้นวงจรชีวิตใหม่อีกหน เซลล์ที่โตเต็มวัยของพวกมัน แม้แต่ไข่กับอสุจิ จะสลายไปสู่รูปแบบเริ่มต้น สุดท้ายพวกมันก็จะกลับมา “อ่อนวัย” อีกครั้ง

กระบวนการของแมงกะพรุนอมตะนี้เหนือกว่าพวกนิวต์และซาลาแมนเดอร์เสียอีก เพราะถึงแม้ว่านิวต์และซาลาแมนเดอร์จะสามารถงอกขาขึ้นมาใหม่โดยให้กระบวนการย้อนกลับของเซลล์เช่นกัน แต่ก็ไม่มีสิ่งมีชีวิตชนิดใดอีกแล้ว ที่จะสามารถกลับมาเป็นเด็กได้อีกครั้ง

จากตัวอย่างทั้งหมดในห้องทดลอง แมงกะพรุนอมตะที่โตเต็มวัยไม่ว่าตัวเมียหรือตัวผู้ จะมีชีวิตเป็นวงจรแบบนี้อย่างสม่ำเสมอ และก็ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว แต่จะเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีกวนเวียนไปไม่รู้จบ

ด้วยเหตุนี้ แม้ว่าแมงกะพรุนอมตะจำนวนมากจะถูกเขมือบโดยเหล่าผู้ล่า หรือเป็นโรคจนตายไปจำนวนมากเท่าใด แต่สำหรับตัวที่เหลืออยู่ กลไกที่มีอยู่นี้จะทำให้พวกมันไม่มีวันตาย และเนื่องจากเรายังไม่ได้ศึกษาพวกมันแต่ละตัวให้นานพอ จึงไม่อาจรู้ว่าบางตัวอายุปาเข้าไปเท่าไหร่แล้ว แต่สิ่งที่รู้แน่ ๆ คือ ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ พวกมันได้แพร่พันธุ์จากถิ่นที่อยู่เดิมในทะเลแคริบเบียน ไปยังมหาสมุทรทั่วโลกผ่านทางน้ำใต้ท้องเรือเดินสมุทรที่ถูกปล่อยออกมาระหว่างการเดินทาง

เรื่องที่น่าขบคิดก็คือ สิ่งมีชีวิตทุกชนิดบนโลกล้วนถูกตั้งโปรแกรมให้ต้องตาย ดังสัจธรรมที่ว่า ชีวิตล้วนมี เกิด แก่ เจ็บ ตาย เป็นวัฏจักร ไม่อาจอยู่เป็นอมตะ แต่สัตว์ชนิดนี้ได้อยู่เหนือสัจธรรมข้อนี้หรืออย่างไร แล้วอนาคตของมันเป็นอย่างไร หรือว่าอันที่จริงแล้ว มันก็มี “วันหมดอายุ” ของมันเช่นกัน…

แอดมิน

comments

You can leave a response, or trackback from your own site.

6 Responses to “ใครว่าชีวิต "อมตะ" ไม่มีจริง”

  1. Roy Mustang says:

    อยากแบ่งตัวได้เหมือนกันนะ จะได้ทำงานสบายๆ มีคนช่วย
    หรือไม่ก็วิชานินจาแยกเงาพันร่าง ^-^

  2. Alz says:

    ชอบแมงกระพรุนอ่ะ >x<
    ลึกลับซับซ้อน แต่ดูเรื่อยเปื่อย …น่ารักดี

  3. @Alz : ชอบวลีนี้มากเลย >>> “ลึกลับซับซ้อนแต่ดูเรื่อยเปื่อย” เอามาเป็นสโลแกนบล็อกซะเลยดีมั้ย…^^

  4. Roy Mustang says:

    แมงกระพรุน มันดีนะไม่โกหก
    เพราะตัวมันโปร่งใส ^-^

  5. annmaku says:

    โอ้ววว…แพร่พันธุ์ได้ แถมไม่ตายอีกด้วย แล้วสัตว์ผู้ล่าก็โดนล่าลดจำนวนไปเรื่อยๆ ถ้าอัตรา การเกิดสูงกว่าการตายขึ้นเรื่อยๆ แล้วถ้าท้องทะเลที่มีแต่เจ้าพวกนี้เต็มไปหมด จะเกิดอะไรขึ้น สงสัยต้องสั่งเย็นตาโฟนกินทุกวันซะแล้ว เพื่อรักษาสมดุลของโลกใบนี้เอาไว้..

  6. 5555555 กินเย็นตาโฟเพื่อลดจำนวนแมงกระพรุน คิดได้ไง สงสัยอีกหน่อยต้องมีการรณรงค์กินเย็นตาโฟแล้วเนี่ย… ^^

ถ้าไม่อยากเปิดเผยตัวตน เม้นท์ตรงนี้ก็ได้จ้า